Vụ việc 120 tấn thịt lợn dương tính ASFV tại Đồ hộp Hạ Long

Hơn 120 tấn thịt lợn đã bị phát hiện mang virus dịch tả lợn châu Phi (ASFV) trong kho của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long, gây lo ngại về an toàn thực phẩm.

Nguy cơ từ virus và độc tố

PGS‑TS‑BS Lâm Vĩnh Niên, Trưởng khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM giải thích, ASFV là virus, không phải vi khuẩn, vì vậy không thể lây truyền trực tiếp từ lợn sang người. Virus không sản sinh độc tố nội sinh như vi khuẩn, nên khi ăn thịt đã được chế biến nhiệt độ cao (≥100°C) thường sẽ không còn hoạt tính virus.

Quá trình tiệt trùng trong thực phẩm đóng hộp

Quy trình tiệt trùng đồ hộp yêu cầu nhiệt độ duy trì trên 100°C trong thời gian đủ, đủ để làm biến tính mọi protein và cấu trúc virus. Khi đạt mức này, ASFV bị tiêu diệt hoàn toàn, đồng thời hầu hết vi khuẩn sống cũng không còn tồn tại.

Rủi ro gián tiếp: nhiễm khuẩn thứ phát và độc tố

Mặc dù virus không gây bệnh cho người, nhưng lợn nhiễm ASFV thường có hệ miễn dịch suy yếu, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm như E.coli và Salmonella. Những vi khuẩn này có thể tồn tại ngay cả sau quá trình tiệt trùng nếu độc tố đã hình thành trước khi nhiệt độ được áp dụng.

Độc tố thực tế có thể không bị phá hủy hoàn toàn ở 100°C, do đó người tiêu dùng vẫn có khả năng tiếp xúc với các chất độc hại nếu nguyên liệu ban đầu đã bị ôi thiu hoặc xử lý không đúng cách.

Giá trị dinh dưỡng của thịt lợn nhiễm virus

Nếu lợn bị nhiễm ASFV và được giết mổ ngay, hàm lượng protein, vitamin nhóm B và khoáng chất vẫn tương đương với lợn khỏe mạnh, vì virus chủ yếu tấn công niêm mạc ruột chứ không thay đổi cấu trúc hoá học của thịt.

Tuy nhiên, khi thịt lợn được bảo quản lâu, hoặc là lợn chết tự nhiên, quá trình phân hủy sẽ làm giảm đáng kể chất dinh dưỡng và có thể sinh ra các hợp chất không an toàn.

Khuyến nghị cho người tiêu dùng

PGS‑TS‑BS Lâm Vĩnh Niên khuyên người tiêu dùng nên:

• Ưu tiên thực phẩm tươi sống, nguồn gốc rõ ràng; tránh lạm dụng thực phẩm đóng hộp, xúc xích, lạp xưởng khi không biết nguồn nguyên liệu.
• Kiểm tra màu sắc, mùi vị và độ đàn hồi của thịt; nếu có dấu hiệu bất thường, nên bỏ đi.
• Đa dạng nguồn đạm: cá, trứng, đậu, rau xanh để giảm phụ thuộc vào một loại thực phẩm.
• Luôn nấu chín thực phẩm, uống nước sôi để tiêu diệt vi khuẩn và độc tố tiềm ẩn.

Việc các cơ quan quản lý siết chặt kiểm dịch, giám sát quy trình nhập khẩu và sản xuất là cần thiết, nhưng mỗi người tiêu dùng cũng phải trở thành người lựa chọn thông thái, không ngừng yêu cầu tính minh bạch từ nhà sản xuất.

Hồ Quang