Nội dung chính
TRUNG QUỐC – Người phụ nữ 30 tuổi tử vong sau bữa tiệc thịnh soạn do viêm tụy cấp liên quan tới triglyceride siêu cao.
Nguyên nhân và cơ chế viêm tụy cấp do triglyceride cao
Triglyceride và mức nguy hiểm
Theo hướng dẫn dinh dưỡng WHO, mức triglyceride bình thường dưới 150 mg/dL. Khi vượt quá 1.000 mg/dL, nguy cơ viêm tụy cấp tăng gấp nhiều lần; mức trên 4.000 mg/dL – như trong trường hợp này – gần gấp 30 lần mức chuẩn và được xem là tình trạng khẩn cấp.
Cách thức chất béo gây tổn thương tụy
Khi triglyceride tăng đột biến sau một bữa ăn giàu dầu mỡ, enzyme lipase trong vi mạch tụy phân giải chúng thành axit béo tự do. Những axit béo này có tính độc hại, làm hỏng tế bào tụy, kích hoạt phản ứng viêm mạnh mẽ và dẫn đến viêm tụy cấp. Quá trình này đồng thời làm tăng men amylase và lipase trong máu, dấu hiệu đặc trưng mà bác sĩ Hứa Bỉnh Nghị đã ghi nhận.
Trường hợp thực tế: Câu chuyện người phụ nữ 30 tuổi
Vào một buổi tối, cô 30 tuổi – cao 1,6 m, cân nặng hơn 80 kg – tham dự bữa tiệc cùng bạn bè và tiêu thụ một lượng lớn thực phẩm chiên rán, dầu mỡ. Sau đó cô cảm thấy đau bụng dữ dội và được đưa vào bệnh viện cấp cứu. Xét nghiệm cho thấy men amylase tăng cao, triglyceride lên tới hơn 4.000 mg/dL và chức năng thận suy giảm.
Do đã tự ngừng dùng thuốc điều trị triglyceride từ trước, bệnh nhân không có thời gian để cơ thể điều chỉnh. Trong vòng 24 giờ, cô rơi vào trạng thái sốc, phải đặt nội khí quản và dùng máy thở. Dù đội ngũ y tế nỗ lực, cô vẫn không qua khỏi.
Biện pháp phòng ngừa và quản lý triglyceride
Kiểm soát cân nặng
Nghiên cứu của American Heart Association cho thấy giảm 5‑10 % trọng lượng cơ thể có thể hạ triglyceride trung bình khoảng 20 %. Đạt chỉ số BMI trong khoảng 18,5‑24,9 là nền tảng quan trọng để duy trì mức mỡ máu ổn định.
Chế độ ăn và vận động
Ăn ít chất béo bão hòa, hạn chế thực phẩm chiên rán, tăng cường thực phẩm giàu omega‑3 (cá hồi, hạt chia) và chất xơ (rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt). Vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần ở mức độ vừa phải (đi bộ nhanh, đạp xe) giúp cải thiện độ nhạy insulin và giảm triglyceride.
Điều trị bằng thuốc và tầm quan trọng của tuân thủ
Khi triglyceride vượt 500 mg/dL, bác sĩ thường kê đơn thuốc giảm lipid như fibrates hoặc omega‑3 thuần khiết. Việc ngừng thuốc không có chỉ định y tế có thể gây tăng đột biến như trường hợp trên, dẫn đến nguy cơ tử vong cao.
Kết luận: Đừng xem nhẹ triglyceride cao
Viêm tụy cấp là tình trạng cấp cứu với tỷ lệ tử vong lên tới 30 % trong các trường hợp nặng. Đối với người có triglyceride trên 1.000 mg/dL, nguy cơ này càng tăng. Hãy thường xuyên kiểm tra mỡ máu, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh và tuân thủ chỉ định thuốc để bảo vệ sức khỏe tim mạch và gan.
Bạn đã từng gặp tình huống triglyceride cao? Hãy chia sẻ kinh nghiệm của mình và theo dõi chúng tôi để nhận thêm các bí quyết chăm sóc sức khỏe.
